വെടിവെച്ചാൻ കോവിൽ (ശ്രീ ഭൂതമ്മൻ കോവിൽ)

Vedivachankovil (Shri Bhootamman temple)

തിരുവനന്തപുരം നാഗർകോവിൽ ദേശീയപാതയിൽ പള്ളിച്ചൽ ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും 1.8 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് പാതയോരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രമാണ് വെടിവെച്ചാൻ കോവിൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശ്രീ ഭൂതമ്മൻ കോവിൽ.

ചരിത്രത്തിലും ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളിലും വേരൂന്നിയ ഒരു പേരായ വെടിവച്ചാൻകോവിൽ, പഴയ തിരുവിതാംകൂറിൻറെ സാംസ്കാരിക വിവരണങ്ങളിൽ ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു. ‘വെടി വെച്ചിരുന്ന ക്ഷേത്രം’ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ‘വെടിവെച്ചാൻ കോവിൽ’ എന്ന പേര് അസാധാരണവും എന്നാൽ രസകരവുമായ ഒരു കഥ പറയുന്നു.

ചരിത്രകാരനായ വെള്ളനാട് രാമചന്ദ്രൻ വിശദീകരിക്കുന്നതിങ്ങനെ.

“തിരുവിതാംകൂറിൻറെ തലസ്ഥാനം കന്യാകുമാരിക്കടുത്തുള്ള പത്മനാഭപുരം ആയിരുന്നു. കാലക്രമേണ, പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചതോടെ തിരുവനന്തപുരം തലസ്ഥാനമായി. ഈ മാറ്റത്തിന് മുമ്പ്, ശുചീന്ദ്രം ശ്രീ തണുമലയൻ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്തിൻറെ പ്രാഥമിക ക്ഷേത്രം, ഭരണാധികാരികൾ അതിൻറെ ആചാരങ്ങളിലും ചടങ്ങുകളിലും സജീവമായി പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1790-ൽ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് മാറിയപ്പോൾ, രാജകുടുംബം ശുചീന്ദ്രം ക്ഷേത്രവുമായുള്ള പരമ്പരാഗത ബന്ധം നിലനിർത്തിയെങ്കിലും, സംസ്ഥാന ക്ഷേത്രവും മാറി,”

ശുചീന്ദ്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു തേരോട്ടം (രഥോത്സവം), രാവിലെയാണ് ഉത്സവം ആരംഭിച്ചിരുന്നത്, പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, രഥഘോഷയാത്ര ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർക്ക് ആദ്യത്തെ ഒരു കവിൾ വെള്ളം കുടിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. “അക്കാലത്ത്, ഘോഷയാത്രയുടെ ആരംഭം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വെടി (കതിന) പൊട്ടിച്ചായിരുന്നു.

തടസ്സമില്ലാതെ ഘോഷയാത്രക്കുള്ള വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നത് വെടി പൊട്ടിച്ചായിരുന്നു. ശുചീന്ദ്രം മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ എത്തുവാൻ വെടിയൊച്ച കേൾക്കാവുന്ന ദൂരത്തിലുള്ള പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ വെടി പൊട്ടിച്ചിരുന്നു. അതിനായി പ്രത്യേകം ആളുകളെയും നിയോഗിച്ചിരുന്നു. അങ്ങിനെ നിശ്ചിത സമയത്ത് തന്നെ ഘോഷയാത്ര തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തുകയും ചെയ്യും,” അതായിരുന്നു രീതി.

വെടി പൊട്ടിച്ചിരുന്ന പല കേന്ദ്രങ്ങളും പിന്നീട് ക്ഷേത്രങ്ങളായി മാറി. ബാലരാമപുരത്തിനും പള്ളിച്ചലിനും ഇടയിലുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം പ്രാധാന്യം നേടി, മറ്റുള്ളവ തുടരുകയോ പൂർണ്ണമായും അപ്രത്യക്ഷമാവുകയോ ചെയ്തു.

വെടി പൊട്ടിച്ചിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഈ ക്ഷേത്രം വെടിവച്ചാൻകോവിൽ എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി, താമസിയാതെ ആ സ്ഥലത്തിനും ആ പേര് ലഭിച്ചു.

ഇന്ന്, ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് ആചാരപരമായ വെടി വഴിപാട് ആണ്. വെടി വഴിപാടിനുള്ള അവകാശത്തിനായുള്ള വാർഷിക ലേലം പലപ്പോഴും 20–25 ലക്ഷം രൂപ വരെ ലേലത്തിൽ എത്തുന്നു.

കാലക്രമേണ ആ പ്രദേശത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്ന വാഹനങ്ങളിലെ ഡ്രൈവർമാർ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം വാഹനം നിർത്തി സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് വെടി വഴിപാട് നടത്തി കടന്ന് പോകുന്നു.

“ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം തമിഴ് സംസാരിക്കുന്ന വെള്ളാളർ സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവർ അതിന്റെ ആചാരങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിപാലന ചുമതല ഈ സമൂഹത്തിനായിരുന്നു,”

ഈ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ വെള്ളാളർ സ്വന്തമായി ഒരു തെരുവും അമ്മൻ കോവിലും നിർമ്മിച്ചു. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ഒരു സംഘർഷകാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ അഭയം തേടിയതായി ഐതിഹ്യം. നാടോടിക്കഥകൾ അനുസരിച്ച്, എട്ട് പിള്ളമാർ (എട്ടുവീട്ടിൽ പിള്ളമാർ) ആ തെരുവിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ഗൂഢാലോചന നടത്തി.

“അവരുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ, മാർത്താണ്ഡവർമ്മ അടുത്തുള്ള ഒരു വീട്ടിൽ തുറന്ന മുറ്റത്തെ കവാടം കണ്ടു, അതിലൂടെ ഓടിപ്പോയി. ഇപ്പോൾ സ്ഥിരമായി തുറന്നിരിക്കുന്ന ഈ കവാടം, രാജാവ് രക്ഷപ്പെട്ടതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായിട്ടാണ് കരുതുന്നത്,”

നിരവധി സാമൂഹിക ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെയും പരിഷ്കാരങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഈ പ്രദേശം. സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായ അയ്യങ്കാളി നയിച്ച ‘ചാലിയാർ തെരുവ് കലാപം’ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സംഭവമാണ്. വെങ്ങാനൂരിൽ നിന്ന് ബാലരാമപുരത്തെ പുത്തൻചന്തയിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്ത അയ്യങ്കാളിയും അനുയായികളും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജാതിക്കാർക്ക് പൊതുവഴികളിൽ സ്വതന്ത്രമായി നടക്കാനുള്ള അവകാശം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ചാലിയാർ തെരുവിൽ അവരുടെ ജാഥ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിൽ കലാശിച്ചു, അവിടെ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജാതിക്കാരും ഉയർന്ന ജാതിക്കാരായ ഹിന്ദുക്കളും തമ്മിൽ സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ചരിത്രപരമായ കലാപം നടന്ന ഈ റോഡ് അയ്യങ്കാളിയുടെ പ്രശസ്തമായ വില്ലുവണ്ടി (കാളവണ്ടി) യാത്രയുടെ സ്ഥലമായിരുന്നു. (കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായ അയ്യങ്കാളിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അധഃസ്ഥിത ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും തുല്യാവകാശങ്ങൾക്കുമായി 1893-ൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടത്തിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പ്രക്ഷോഭമാണ് വില്ലുവണ്ടി സമരം.)